Yazar: Cahit YERCİ, MA,
CPA
Sworn Fiscal Advisor
A. Düzenlemeler
Yetkilendirilmiş gümrük müşaviri ile
ilgili düzenlemeler esas itibarıyla Gümrük Yönetmeliği (GY)’nin 574 ilâ 578’inci
maddelerinde yer almaktadır:
B. Yetkilendirilmiş Gümrük
Müşaviri Tanımı
Yetkilendirilmiş gümrük müşaviri,
· ekonomik etkili gümrük rejimleri,
· nihai kullanım,
· basitleştirilmiş usul,
uygulamalarının doğru şekilde
yapılmasını ve diğer gümrük işlemlerinin doğru uygulanmasını sağlamak için
Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nca belirlenen tespit işlemlerini yapmak üzere
yetkilendirilen ve GY’nin 576’ncı maddesinde belirtilen koşulları taşıyan gümrük
müşaviridir (GY m. 574/1).
C. Yetkilendirilmiş Gümrük
Müşaviri Olabilme Koşulları
Yetkilendirilmiş gümrük müşaviri
olabilme koşulları GY’nin 576’ncı maddesinde belirlenmiştir. Söz konusu
koşullar aşağıdaki gibidir:
·
Gümrük Kanunu’nun (GK’nın) 228’inci maddesinin ikinci fıkrasının
(a) ve (b) bentleri ile geçici 5’inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca gümrük
müşavirliği izin belgesine sahip olmak ya da GK’nın 228’inci maddesinin birinci
fıkrası ile geçici 5’inci maddesinin birinci ve ikinci fıkrası uyarınca hak
sahibi olup, en az yedi yıl süre ile gümrük müşavirliği izin belgesine sahip
olmak,
·
Son beş yıl içinde GK’nın geçici 6’ncı maddesi uyarınca
kesinleşmiş geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma cezası almamış olmak,
·
Dolaylı temsil suretiyle gümrük idarelerinde iş takip etmemek ve
bu amaçla kurulmuş tüzel kişilere ortak olmamak,
·
Tespit işlemlerinin yapılacağı kişiler ve antrepo işleticileri
ile ortaklık ve çalışan statüde ilişkisi bulunmamak.
·
Yukarıda belirtilen sahip gümrük müşaviri olunduğunu gösteren belgeler
ile gerekli diğer belgelerle birlikte Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’na müracaat
ederek Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri Yetki Belgesi almak.
D. Yetkilendirilmiş Gümrük
Müşavirinin Çalışma Usul ve Esasları
Yetkilendirilmiş gümrük müşavirinin
yapacağı tespit işlemlerinin usul ve esasları ile yetkilendirilmiş gümrük
müşavirinin çalışma
usul ve esasları Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nca yayımlanan tebliğ ve genelgelerle belirlenir.
E. Yetkilendirilmiş Gümrük
Müşavirinin Sorumluluğu
GY’nin 575’inci maddesinde yetkilendirilmiş gümrük
müşavirinin sorumluluğu düzenlenmiştir. Buna göre, yetkilendirilmiş gümrük
müşavirleri,
·
yapmış oldukları tespit işlemlerinin ve bu işlemlere ilişkin
olarak düzenlenen raporların doğruluğundan,
·
onayladıkları EUR.1/EUR.MED ve A.TR dolaşım belgelerinin
doğruluğundan,
sorumludur.
Yaptıkları tespit işlemleri ve bunlara ilişkin raporların doğru
olmaması halinde, tespit işleminin kapsamı ile sınırlı olmak üzere, yetkilendirilmiş
gümrük müşavirleri kayba uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan yükümlü
ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludurlar.
F. Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirlerine
Uygulanacak Cezalar -Yetki
Belgesi İptali
GY’nin 578’inci maddesinde yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerine
uygulanacak cezalara ilişkin düzenleme vardır. Buna ilişkin bilgi aşağıdaki gibidir:
·
Yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerince yapılan tespit
işlemlerine ilişkin olarak mevzuata aykırı durumların belirlenmesi halinde
haklarında GK’nın geçici 6’ncı maddesi hükümleri uygulanır.
·
Yetkilendirilmiş gümrük müşaviri olabilme şartlarından birinin
kaybedilmesi, tespit işlemleri ile ilgili olarak Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nca
belirlenen asgari fiyatın altında hizmet verilmesi, görevin bağımsızlık,
tarafsızlık ve dürüstlükle yapılmaması veya kusurlu olarak yapılması ya da GK’da
yer alan mesleğin genel prensiplerine aykırı harekette bulunulması veya dolaylı
temsil suretiyle faaliyet gösteren gümrük müşavirleriyle ya da tespit işlemini
yaptıran yükümlü ile doğrudan veya dolaylı iş ilişkisi içinde olduğunun tespit
edilmesi durumlarında yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerinin yetki belgeleri
iptal edilir. Bu şekilde yetki belgeleri iptal edilen gümrük müşavirlerine beş
yıl süreyle tekrar yetki belgesi verilmez.
·
Yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerinin yetki belgesinin iptal
edilmesi, ayrıca GK’nın geçici 6’ ncı
maddesi uyarınca disiplin cezası verilmesine engel teşkil etmez.
