VERGİNİN TAHAKKUKU

Yazar: Cahit YERCİ, MA, YMM    

 

Verginin tahakkuku, tarh ve tebliğ edilen bir verginin ödenmesi gereken aşamaya gelmesidir.[1] Tanım uyarınca, verginin tahakkuku, tarhtan ve tebliğden sonraki, tahsilden ise önceki bir aşamadır. Genel kural bu olmakla birlikte, beyana dayalı olarak tarh edilen vergilerde tarh, tahakkuk ve tebliğ aşamaları  ile tahakkuku tahsile bağlı olan vergilerde tahsil ve tahakkuk aynı aşamada meydana gelmektedir.

İthalat vergilerini kapsamına alan gümrük mevzuatında ise, verginin tahakkuku, verginin hesaplanması şeklindeki idari işlemi ifade etmektedir.

Beyan üzerine yapılan tarhiyatta verginin tahakkuku tahakkuk fişinin düzenlenmesiyle o tarihte meydana gelir.  

İkmalen, re’sen ve idarece yapılan tarhiyatta ise, verginin tahakkuku, vergi mahkemesinde dava açma süresi olan 30 günün mükellefçe dava yoluna başvurmaksızın geçirilmesiyle, bu sürenin bitiminde gerçekleşir. Dava açma süresi, ikmalen ve re’sen tarh edilen vergilerde tebliğ tarihinden itibaren, idarece tarh edilen vergilerde ise, mükellefin bilinen adresinde tebligat yapıldığı durumlarda bu tarihten, aksi halde, tutanakla tespit olunan ilan tarihinden başlar.[2]

İkmalen, re’sen ve idarece yapılan tarhiyata karşı vergi mahkemesinde dava açılan durumlarda ise, verginin tahakkuku, tarh edilen verginin vergi mahkemesince kısmen ya da tamamen onaylanması üzerine, vergi dairesince mükellefe gönderilen ikinci  ihbarnamenin mükellefe tebliğ tarihinde gerçekleşir. Kısmen onama durumunda tahakkuk eden vergi, vergi mahkemesince onaylanan kısımla sınırlıdır.

 

---

[1] VUK m. 22.

[2] VUK mükerrer m. 30.